فرض کن مدیر یه شرکت هستی و میخوای به همه کارمندان پیام بدی. سه تا راه داری: قبل از ورود (مثل تابلو جلوی در)، بعد از ورود (مثل پیام خوشآمدگویی روی میز)، یا پیام اختصاصی (مثل ایمیل یا پیامک به یه نفر خاص). توی لینوکس هم دقیقاً همین سه روش وجود داره!
در لینوکس، مدیر سیستم میتواند به روشهای مختلفی با کاربران ارتباط برقرار کند. این ارتباط میتواند به صورت پیامهای سیستمی، اطلاعیههای امنیتی یا پیامهای شخصی باشد. در این جلسه، با سه دسته اصلی ارسال پیام آشنا میشویم.
/etc/issue/etc/issue.net/etc/motd (Message of the Day)wallnotify-sendmail/etc/issueاین فایل پیامی است که قبل از ورود کاربر و در صفحه لاگین (روی کنسول محلی) نمایش داده میشود.
توضیح: \n نشاندهنده نام هاست (hostname) و \l نشاندهنده نام ترمینال است.
/etc/issue فقط روی کنسول محلی (محلی) نمایش داده میشود، نه از طریق شبکه (SSH).
/etc/issue.net
این فایل مشابه /etc/issue است، اما برای ورود از طریق شبکه (مثلاً SSH) استفاده میشود.
توضیح: این پیام هنگام اتصال از طریق SSH (قبل از وارد شدن) به کاربر نشان داده میشود.
/etc/issue و /etc/issue.net: اولی برای کنسول محلی و دومی برای اتصالات شبکه (SSH) است.
/etc/motd (Message of the Day)این فایل پیامی است که بلافاصله بعد از ورود موفق کاربر (چه از طریق کنسول محلی و چه از طریق SSH) نمایش داده میشود.
توضیح: این پیام معمولاً برای اطلاعیههای مهم، هشدارهای امنیتی یا قوانین استفاده از سیستم استفاده میشود.
/etc/motd در هر دو نوع ورود (محلی و شبکه) نمایش داده میشود.
برای تغییر پیام، کافی است فایل /etc/motd را با یک ویرایشگر (مثل nano) ویرایش کنید.
توضیح: با ویرایش این فایل، میتوانید پیام دلخواه خود را برای همه کاربران نمایش دهید.
/etc/motd بهصورت پویا از اسکریپتهای /etc/update-motd.d/ تولید میشود. برای تغییر دائمی، بهتر است این اسکریپتها را غیرفعال کنید.
wall (Write to All)این دستور یک پیام را به همه کاربران متصل به سیستم ارسال میکند.
توضیح: wall پیام را برای همه کاربران لاگینشده میفرستد.
wall برای ارسال پیام به همه کاربران استفاده میشود و نیاز به دسترسی root یا مجوز مناسب دارد.
notify-sendاین دستور یک اعلان دسکتاپ (Desktop Notification) در محیط گرافیکی (GUI) نمایش میدهد.
توضیح: این دستور فقط در محیطهای گرافیکی (مانند GNOME، KDE) کار میکند و یک پیام اعلان (Notification) را به کاربر نشان میدهد.
notify-send فقط در محیط گرافیکی (GUI) کار میکند و برای کاربردهای خودکار (اسکریپتها) بسیار مفید است.
mailاین دستور برای ارسال ایمیل به کاربران یا افراد دیگر استفاده میشود.
توضیح: mail یک ابزار ساده برای ارسال و دریافت ایمیل در خط فرمان است.
mail برای ارسال ایمیل استفاده میشود. برای نصب آن در دبیان/کالی از sudo apt install mailutils استفاده کنید.
| روش | فایل/دستور | زمان نمایش | مخاطب |
|---|---|---|---|
| قبل از ورود | /etc/issue |
قبل از لاگین | کاربران کنسول محلی |
| قبل از ورود (شبکه) | /etc/issue.net |
قبل از لاگین SSH | کاربران SSH |
| بعد از ورود | /etc/motd |
بعد از لاگین | همه کاربران |
| پیام اختصاصی (همه) | wall |
هر زمان | همه کاربران لاگینشده |
| پیام اختصاصی (GUI) | notify-send |
هر زمان | کاربر جاری (محیط گرافیکی) |
| پیام اختصاصی (ایمیل) | mail |
هر زمان | کاربر مشخص |
/etc/issue → قبل از لاگین روی کنسول محلی/etc/issue.net → قبل از لاگین از طریق SSH/etc/motd → بعد از لاگین (همه کاربران)wall → پیام به همه کاربران لاگینشدهnotify-send → اعلان گرافیکیmail → ارسال ایمیل/etc/issue.net